خانواده مسلمان ایرانی در شرایط کنونی با مسائل اجتماعی متعددی روبرو است که به زعم این مقاله ناشی از فاصله گرفتن از نسخه بومی، ملی و دینی خانواده، می باشد. براین اساس هدف این پژوهش فهم و کشف الگوی سازمان اجتماعی خانواده در آموزه های قرآنی است که از طریق پاسخگویی به دو سوال زیر میسر می شود. در سازمان اجتماعی خانواده اهداف ، ارکان و کارکردهای خانواده کدامند و نظام اجتماعی خانواده چگونه سامان دهی شده است؟ روش تحقیق، کیفی و ترکیبی از سه رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی، تحلیل محتوا کیفی، روش داده بنیاد و است.یافته های نشان می دهد، مهمترین اهداف و کارکردهای تاسیس خانواده عبارتنداز: حصول آرامش به عنوان هدفی بسترساز و در عین حال مسقل، اجتماعی کردن دین، جامعه پذیر کردن فرزندان، سلامت اجتماعی و فرزندآوری. همچنین یافته ها نشان می دهند، صورتبندی نقشی در خانواده به گونه ای تنظیم شده که نقش های نرم، عاطفی و محوری در تحقق اهداف خانواده، مربوط به موقعیت های زنانه و نقش های سخت، رسمی و ابزاری، مربوط به موقعیت های مردانه است. مهمترین نقش فرزندان احسان به والدین و مهمترین نقش نظام خویشاوندی ، حمایت اجتماعی از خانواده است. نتیجه اینکه ترکیب نقشهای زنانه و مردانه در خانواده رابطه اجتماعی دوستانه، محبت آمیز و مبتنی برایثار، آرامش، اطمینان و اعتماد را در خانواده و جامعه تولید و باز تولید می کند.

شناخت تاثیر پرداخت تسهیلات بانکی با رویکرد بانکداری اجتماعی بر توسعه پایدار روستایی و عشایری با میانجی-گری سرمایه اجتماعی همسو با رویکردهای نظری سرمایه اجتماعی(بوردیو)، توسعه پایدار (آمارتیاسن)، بانکداری اجتماعی(بندیکتر) و توسعه پایدار اجتماعی(مکنزی) هدف این مطالعه بود. روش کمی و ابزار پرسشنامه محقق ساخته بود که آلفای کرونباخ کل بالای 70/0، توسعه پایدار 87/0، برای سرمایه اجتماعی 84 /0و برای بانکداری اجتماعی 93 /0 بوده است. جامعه آماری، دریافت کنندگان تسهیلات بانک توسعه تعاون بود که با نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای پنج استان انتخاب و از استان های منتخب، دریافت کنندگان تسهیلات بعنوان نمونه مورد مطالعه قرار گرفت. برای تحلیل داده ها از مدل-سازی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد سرمایه اجتماعی بیشترین نقش را در تبیین فرایند توسعه پایدار داشته و نقش بانکداری اجتماعی در فرآیند توسعه پایدار عشایری(71 درصد)، پررنگ تر ازفرایند توسعه پایدار روستایی(34 درصد) بوده است. محیط زیست مولفه تأثیرگذار بر فرآیند توسعه پایدار بوده که بعد از آن مولفه های سود و در نهایت مردم قرار داشته اند. همچنین سرمایه اجتماعی(40 درصد) در تحقق بانکداری اجتماعی تاثیرگذار بوده است. بنابراین، می توان نتیجه گیری نمود برای اهتمام به توسعه پایدار روستایی و عشایری با مولفه های پایداری اقتصادی، پایداری محیطی و پایداری اجتماعی، توجه به مولفه های سه گانه بانکداری اجتماعی، یعنی؛ سود، مردم و محیط زیست و مولفه های پنج گانه سرمایه اجتماعی، یعنی؛ آگاهی اجتماعی، مشارکت اجتماعی، شبکه اجتماعی، انسجام اجتماعی و اعتماد اجتماعی حایز اهمیت است.

دانش مرتبط با روش شناسی انجام مطالعه کارآزمایی میدانی (Field Trial) به عنوان یکی از انواع مطالعات مداخله ای، هنوز برای خیلی از محققان کشورمان به صورت کامل شناخته شده نیست. مقاله حاضر با هدف آشنایی بیش تر با روش انجام این نوع از مطالعات نگارش شده است. مطالعات میدانی بر روی افراد سالم و با هدف پیش گیری انجام می شود. این دسته از مطالعات مثل کارآزمایی های بالینی در هر دو سطح فردی و جمعی قابل انجام است. یک نوع از این مطالعات که community intervention trial نام دارد که معمولا روی حجم زیادی از جمعیت انجام می شود. در انجام بررسی های میدانی لازم است مراحلی هم چون تدوین فرضیه، انتخاب جمعیت (جمعیت مرجع، جمعیت مورد مطالعه و نمونه گیری)، اندازه گیری متغیرهای پایه (قبل از انجام مداخله پیش گیرانه)، تقسیم یا تخصیص افراد به گروه های شاهد و مداخله، اعمال مداخله و اندازه گیری پیامد مدنظر قرار گیرد. روش شناسی مطالعات میدانی خیلی شبیه به مطالعات کارآزمایی بالینی است، با این تفاوت که مطالعات میدانی روی افراد سالم و با هدف پیشگیری صورت می گیرد. حجم نمونه در این مطالعات به نسبت بیش تر بوده و نیازمند زمان و هزینه بیش تری هم می باشند.

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین عملکرد کودکان در مهارت های هماهنگی حرکتی با توانایی آن ها در همدلی شناختی و عاطفی صورت گرفت. شرکت کنندگان را 45 نفر از دانش آموزان 7 تا 9 ساله مدارس ابتدایی شهر تهران تشکیل دادند. مهارت های هماهنگی حرکتی با استفاده از مجموعه آزمون ارزیابی حرکت کودکان، ویرایش دوم و در سه حیطه چالاکی دست ها، هدف گیری و دریافت و نیز مهارت های تعادلی اندازه گیری شدند. همچنین از مقیاس همدلی گریفیت برای ارزیابی توانایی همدلی آزمودنی ها استفاده شد. نتایج رگرسیون تک متغیره و چندگانه نشان داد که چالاکی دست ها و تعادل به ترتیب با همدلی عاطفی و شناختی رابطه مستقیم و معنادار دارند و به ترتیب 7 و 11 درصد از واریانس آن ها را تبیین می نمایند. به علاوه، بدون کنترل متغیرهای دیگر، بین مهارت چالاکی دست ها و نمره کل همدلی رابطه مستقیم و معناداری مشاهده شد. ارزیابی و توجه به مهارت های هماهنگی حرکتی به ویژه مهارت های حرکتی ظریف در سنین کودکی برای پیشگیری از بروز اختلال در رشد مهارت های اجتماعی نظیر همدلی ضروری به نظر می رسند.

پیش زمینه و هدف: تولد نوزاد و زایمان فرآیند مهمی در زندگی یک زن محسوب می شود که منجر به تغییرات هیجانی، جسمانی و اجتماعی زیاد می شود و نیازمند حمایت اجتماعی است که برای سلامت مادر و جنین ضروری است. با توجه به اهمیت نقش همسران در روند بارداری و تأثیرات مثبت مشارکت مردان در بارداری و تأثیر آن در سلامت آینده جامعه، این پژوهش باهدف تعیین تأثیر مشاوره ی زوجی بر حمایت اجتماعی درک شده زنان نخست زا انجام شد. مواد و روش کار: پژوهش حاضر، یک کارآزمایی بالینی بود. از بین خانم های مراجعه کننده به 6 مرکز ارائه دهنده خدمات جامع سلامت شهر سلماس، 60 خانم باردار که دارای معیارهای ورود و خروج بودند، انتخاب شدند. در هر دو گروه، مراجعه کنندگان به صورت تصادفی از سه سطح (برخوردار، کمتر برخوردار، حاشیه شهر) در دو گروه کنترل و مداخله قرار گرفتند. بعد از انتخاب نمونه ها، ضمن معرفی اهداف مطالعه، رضایت نامه کتبی اخذ شد و سپس پرسشنامه های اطلاعات جمعیت شناختی و حمایت اجتماعی مقیاس خانواده تکمیل شد. گروه کنترل مراقبت های روتین را دریافت و گروه مداخله علاوه بر مراقبت های روتین، سه جلسه مشاوره زوجی به صورت هفتگی 60-75 دقیقه به صورت آنلاین دریافت کردند. بعد از اتمام جلسات، پرسشنامه های پس آزمون توسط هر دو گروه تکمیل و داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 26 و آزمون های (کولموگروف-اسمیرنوف، تی مستقل، تی زوجی، کای دو) با سطح معنی داری کمتر از 05/0 مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که قبل از جلسات مشاوره، هر دو گروه مداخله و کنترل ازنظر مشخصات جمعیت شناختی به جز مذهب (005/0 (p=همسان بوده و تفاوت معنی داری مشاهده نشد. قبل از مداخله، میانگین نمرات حمایت اجتماعی مقیاس خانواده گروه مداخله (54/1±70/15) و در گروه کنترل (04/2±43/15) ازنظر آماری تفاوت معنی داری نداشت (57/0p=). اما پس از مداخله، میانگین نمرات حمایت اجتماعی در گروه مداخله 52/1±19/17 و در گروه کنترل 04/2±85/14 بود که این تفاوت ازنظر آماری معنی دار بود (001/0p<). بحث و نتیجه گیری: با توجه به نتایج مطالعه حاضر توصیه می شود تدوین کنندگان سیاست های مراقبت از بارداری، افزایش مشارکت مردان در روند مراقبت های بارداری و زایمان را پیوسته در نظر داشته باشند و برای افزایش آگاهی مردان و درک آن ها از عوامل خطر تأثیرگذار در بارداری و زایمان و نقش آن ها در پیشگیری از این عوامل، برنامه ریزی نمایند.

مقدمه: کارآزمایی های بالینی (Clinical Trials) از انواع رایج پژوهش در پزشکی محسوب می شوند که شمار آنها در دهه گذشته رو به افزایش بوده است. مطالعات مداخله ای انسانی یا کارآزمایی ها معتبرترین نوع مطالعات اپیدمیولوژیک بوده و قویترین شواهد درخصوص روابط علت و معلولی بین پدیده ها را فراهم می کند. علی رغم سودمندی بسیاری از این مطالعات، سوگیری (Bias) احتمالی می تواند، نتایج حاصله از مطالعه را خدشه دار نماید. از این رو در این مطالعه به بیان خلاصه ای از انواع مطالعات کارآزمایی، روش اجرای آن ها و بیان سوگیری های احتمالی پرداخته شده است.

1زمینه: پژوهش های پیشین نشان داده است که درمان متمرکز بر هیجان بر کاهش علائم اختلال اضطراب اجتماعی و بهبود کارایی اجتماعی افراد مبتلا به آن اثربخش است. از سوی دیگر، مرور مطالعات نشان می دهد که بسیاری از رویکردهای درمانی اگر در قالب روان‏درمانی گروهی به کار برده شوند، اثربخشی بیشتری خواهند داشت، اما تا کنون، پروتکل این نوع درمان به نحوی که فنون مداخله آن برای اجرا در گروه متناسب و سازگار باشند، تدوین نشده است. هدف: پژوهش حاضر با هدف تدوین پروتکل گروه درمانی متمرکز بر هیجان و کارآزمایی آن بر علائم اختلال اضطراب اجتماعی انجام شد. روش: طرح پژوهش حاضر از نوع پژوهش های ترکیبی اکتشافی بود که ماهیت کیفی و کمی دارد. مرحلۀ اول پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. جهت شناسایی مضامین و ترسیم شبکه مضامین، ابتدا 121 منبع مرتبط مشخص شد و از بین آن ها به صورت هدفمند، 11 منبع فارسی منتشر شده بین سال های 1392 تا 1401 هجری شمسی و 23 منبع انگلیسی منتشرشده در فاصلۀ سال های 2022-2000 میلادی که دارای بیشترین ارتباط با موضوع مورد مطالعۀ بودند، انتخاب شدند. در بخش کمی، روش پژوهش به صورت طرح شبه آزمایشی از نوع پیش آزمون - پس آزمون با گروه گواه و پیگیری یک ماهه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی درمان جویان مراجعه کننده به کلینیک حس حضور شهر تهران در بازۀ زمانی شش ماهۀ دوم سال 1401 بود. از بین مراجعان به صورت در دسترس، 24 نفر از افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی انتخاب شده و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. اعضای گروه آزمایش در معرض 30 جلسه پروتکل گروه درمانی متمرکز بر هیجان (محقق ساخته) قرار گرفتند. ابزار مورد استفاده در بخش کمی، مقیاس اضطراب اجتماعی (کانور و همکاران، 2000) بود. برای تحلیل داده ها در بخش کیفی از روش تحلیل مضمون و در بخش کمی از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر استفاده شد. یافته ها: یافته های مطالعۀ حاضر در بخش کیفی منجر به شناسایی دو مضمون فراگیر شامل درمان متمرکز بر هیجان و اضطراب اجتماعی و در نهایت پروتکل 30 جلسه ای گروه درمانی متمرکز بر هیجان شد. نتایج در بخش کمی نیز نشان داد که اثربخشی گروه درمانی متمرکز بر هیجان بر کاهش تمامی علائم اختلال اضطراب اجتماعی ترس، اجتناب، تغییرات فیزیولوژیک و نمرۀ کل اضطراب اجتماعی معنادار بوده است (0/05>P). نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده، به نظر می رسد درمانگران می توانند از بستۀ محقق ساختۀ گروه درمانی متمرکز بر هیجان جهت درمان افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی استفاده کنند.

با تغییر و تحولات عمیق در حوزه های ارتباطات و تعاملات انسان ها، سرمایة اجتماعی (اعتماد و تعامل مردم با مردم، مردم با دولت، دولت با مردم و. . . ) به عنوان مؤلفه ای مؤثر و برجسته در زیستمان سیاسی اجتماعی شهروندان مطرح شد. درهمین چارچوب در الگوی حکمرانی جمهوری اسلامی ایران، سرمایه اجتماعی و قدرت نرم، نقشی کلیدی و محوری داشته است؛ به طوری که قریب به اتفاق اندیشمندان و تحلیلگران داخلی و خارجی علل وقوع انقلاب اسلامی، استمرار و تثبیت اهداف و عبور از بحران های مختلف (سیاسی، نظامی، اقتصادی و فرهنگی) پس از انقلاب را به همین امر نسبت دادهاند. جنگ ترکیبی و شناختی ازجمله تاکتیک هایی است که با هدف تضعیف سرمایه ی اجتماعی و در استمرار راهبرد های فرهنگی سیاسی نظام سلطه علیه جمهوری اسلامی ایران در پروپاگاندای و فضاسازی رسانه ای آنها مطرح شده است. در بررسی مسئله و جمع آوری داده ها علاوه بر استفاده از منابع کتابخانه ای، اسنادی و فضای مجازی از مصاحبة عمیق با نخبگان و افراد صاحبنظر (رسانه ای، سیاسی، دانشگاهی و. . . ) نیز بهره گیری شد. پس از جمع آوری داده های مفهومی و کدگذاری محورهای مختلف، در نفر هشتم اشباع نظری حاصل شد. یافته های پژوهش با روش کیفی و استراتژی گرنددتئوری حاکی از آن بود که مؤلفه های رسانه ای (فضاسازی رسانه ای، شبهات سیاسی مذهبی و. . . )، اقتصادی (التهابات اقتصادی، وضعیت معیشتی رفاهی، اشتغال و. . . )، سیاسی (فضای باز سیاسی، مطالبه گری، حکمرانی خوب، شایسته سالاری و. . .، فرهنگی اجتماعی (ذائقه سنجی، سبک زندگی، کارآمدی نهادهای فرهنگی تربیتی و. . . )، روان شناختی (احساس محرومیت و تبعیض، مختصات دوران جوانی)، نقش مستقیم و غیرمستقیم در تقویت یا تضعیف سرمایه اجتماعی دارند؛ ضروری است با نگاهی میان رشته ای و جامع، راهبردها و راهکارهای عملیاتی مناسبی طراحی و تدوین شود.